Crítica de Todo o Tempo do Mundo, de David Pérez Iglesias

todotempo

O FÍO QUE TERMA DA VIDA


Texto: Celia Pereira Porto


Todo o tempo do mundo, de David Pérez Iglesias, Premio Merlín de Literatura Infantil 2016 é un libro fermoso. Nel as palabras cantan e poden escoitarse os silencios; iso adoita acontecer poucas veces na literatura e resulta fascinante: saborear cada palabra ao pronunciala no padal, evocar as imaxes do seu significado, recrear as desaparecidas, descubrir as ignoradas e, sobre todo, sentir a liberdade e a aprendizaxe dos silencios de forma gozosa. Así é o magnífico traballo do escritor, moi ben acompañado polas ilustracións de Marcos Viso, que tan ben lle acaen á historia.

Para contar todo o tempo do mundo son precisos unha chea de nomes, todos importantes. Os nomes, cos seus significados, crean vida e memoria. As palabras que lles dan vida, pensadas, ditas, murmuradas, berradas, lidas, escritas, enchen as nosas vidas de lembranzas, emocións, imaxes, voces, olores, ilusións, tristezas, que nos transportan no tempo e no espazo, en viaxes imaxinarias tan vívidas e certas que se converten na nosa realidade, que nos fan regresar á infancia, da que nunca debemos ter saído, e nos evocan o noso idealizado ou temido futuro.

Ariadna, como no mito grego, é a rapaza que vai desenvolvendo o seu nobelo e axuda o seu avó Valente a saír do seu propio labirinto do Minotauro, despois de matar o monstro. Ela é a que terma do fío que nos leva do pasado ao futuro, que sostén a memoria dun mundo a piques de se extinguir e que lle ensinou o seu avó durante os días que pasou na aldea con el, antes de marchar para o exilio en Canadá cos seus pais. Alí coñeceu, como nos versos de Xulio L. Valcárcel que:

“Hai unha casa de loureiro e soño,

pola que escorren as augas

vagarosas do olvido, en Naemor.

Antes de que os pais nacesen,

antes de que os avós fosen nenos

xa estaba alí, a esperarme.”

O monstro ao que se enfronta o afouto avó Valente é distinto ao Minotauro, é un autodenominado e mal entendido “progreso”, que derruba todo o que encontra ao seu paso por facer negocio para moi pouca xente. É o mesmo que leva aos pais de Ariadna e a tantas persoas á emigración, a perder o pan e as raíces, o que destrúe a natureza que nos acolle e alimenta.

Co avó Valente, que enchía el só o campo da festa, Ariadna e nós aprendemos leccións de vida que nos acompañarán xa para sempre: que estamos feitas de ocos; que todas somos migrantes, de economías, de territorios, de afectos, de corpos; que non hai regreso; que madurar e saber que non hai respostas, e seguir; que cando envellecemos queremos servir para algo, ter con quen falar, contar para o mundo; que o silencio se pode escoitar; que debemos confiar nas fillas, nos fillos; que temos que aprender a escoitar; que o mundo xa non canta; que é unha desgraza cando a xente non sabe falar consigo; que cada cousa tivo o seu principio e conta o seu conto; que a historia dos libros é a dos ricos e que a nosa a leva a auga; que hai que ser persoas alegres e claras; que hai quen só ten a forza da debilidade; que nunca se debe desprezar unha boa mestra; que saber os límites das cousas enténdeno mellor quen sementa e recolle; que os camiños de antes andaban a terra mellor cós coches; que os anos da vida aparecen escritos nas pedras; que a nosa memoria é a risa do tempo e o horizonte incendiado dunha guerra; que hai que erguerse, entender, resistir, e facer o que hai que facer; que o mundo o move o amor; que hai que lembrar para saber cara onde ir; que hai que ter onde volver; que é normal ter medo; que ser valente é ter poder en ti propia; que temos todo o tempo do mundo…

O avó Valente é daqueles que queda “pra aguantar dos nomes”, como no verso de Uxío Novoneyra, e soubo transmitirlle a Ariadna o amor e a paixón pola vida e o mundo até quedar alí para sempre, dalgunha maneira, como tamén quedamos nós despois de ler o libro, acompañadas polas fervenzas, os merlos, as rulas, os corvos, os miñatos, as lavercas, os paspallás, os paporroibos, o río grande, os silencios, reconfortadas pola marabillosa lectura e con todo o tempo do mundo…

A Ponte, febreiro de 2017



Deixa unha resposta