Crítica d’O meu pesadelo favorito (María Solar, Editorial Galaxia)

foto-O-meu-pesadelo

Recuperar a imaxinación


Texto: Montse Pena Presas


Recuperar a imaxinación

Carroll, Rodari, Eco. Revisitar a estes tres grandes autores indirectamente e lendo un libro de literatura galega é un auténtico luxo e, sobre todo, unha verdadeira alegría. Consegue que o fagamos María Solar a través das páxinas, deliciosas e abraiantes a partes iguais, que compoñen O meu pesadelo favorito. Aire fresco e sementeira nova nunha literatura infantil e xuvenil de noso que adoita ser xa fornecedora de premios que exceden as nosas fronteiras. Desta volta, ocorreu co Premio Lazarillo, que tras unha xeira sen recaer nun texto galego, volveu para aquén do Padornelo (e non me estraña!).

A partir dun argumento aparentemente convencional (Manuel, o protagonista, ten febre e a doenza faino soñar), a autora constrúe unha ficción que só vai in crescendo, gañando en intensidade, en emoción e en humor. Un humor absurdo que abala entre provocar a gargallada e, sobre todo, xerar un sorriso cómplice ou irónico ou sentido (ou mesmo quizais esas tres cousas á vez). Era esta xa unha das características da obra de Solar, esa capacidade para nos facer rir (ás veces, moito, como ocorre nalgunhas das pasaxes d’A verdadeira historia da mosca da tele ou coma se demostra nas felices ocorrencias da nena protagonista de Vou ter un irmán!), mais aquí eríxese en fío condutor, en recurso que guía toda a historia. E se ben, nun primeiro momento, se pensa que os diferentes pesadelos son independentes (a pesar dunha Alicia beixona que semella dar continuidade ao soña de Manuel), a novela soluciónase da mellor maneira posible: mesturando personaxes da realidade e da ficción, facendo que a familia do protagonista coñeza, por exemplo, ao doutor Ensaio e aos seus animais Dinorrinco e Hipodrilo (que parecen saídos dun magnífico binomio fantástico rodariano e experimental) e que, ao final, esa Alicia no País dos Soños que acompaña ao lectorado en todo o traxecto se desvele como alguén absolutamente imprescindible. Todo isto se traduce nun non-sense propio da mellor tradición da literatura infantil universal.

As ilustracións de María Lires, pola súa banda, acompañan o ton onírico do texto e xogando coas liñas puras e dondas, axudan a recrear algunhas esceas do texto sen coutalas na súa plurisignificación, ou o que é o mesmo, permitindo que o lectorado acabe por pechar as portas que quedan abertas. Acerto é tamén –inda que antes de achegarse á obra este dato poida resultar insubstancial– esta edición con gardas e títulos de capítulo en cor verde. Unha cor verde que se torna protagonista en certos momentos e que deixa o que sempre quixemos e non nos atrevimos a ter, un can desa tonalidade.

A emoción e a intensidade deveñen, indirectamente, de todos os personaxes que imos coñecendo. Semella haber un para cada unha das persoas que lemos, porque cada un é sorprendente á súa maneira. Precisamente, “a imaxinación ao poder” é e unha das máximas que sosteñen esta ficción e que pide que volvamos reinventarnos. Porque O meu pesadelo favorito tamén fai pensar, levándonos, con emoción, a eses recunchos que quizais esquecimos ou que non sacamos demasiado ao exterior talvez por medo: o olor dun día na casa dos avós con chuvia, o bico que non lle dimos a ese alguén ou as veces que corremos tras a nosa Alicia particular. Todos son mostras do que ocorre dentro da obra e que non explicarei, porque de seguro estropearía unha lectura intensa, envolvente e sorprendente. Esas mostras que ás veces fan que collamos un lapis e subliñemos e nos recoñezamos e nós, canda Manuel, tamén soñemos. O sono e o soño como unha reivindicación do que queremos ser, mais tamén do que somos e do que fomos.

A fantasía, pois, non está carente de significación. Na obra constrúese como unha saída ás situacións indesexadas, mais sobre todo, como unha forma de enfrontar a realidade, de vivir, en definitiva. Mais polo medio, hai algo moi significativo e importante -o que máis- para o fomento da lectura: goce en estado puro. Delicia.



Deixa unha resposta